''Ben ik mijn brein?''

Zaterdag 1 maart 2014

- Dr. S.G. Geuze -

Geloof en wetenschap

Door velen worden bovenstaande zaken beschouwd als een contradictio in terminis. Een tegenspraak. Een christelijke wetenschapper is voor veel mensen onmogelijk. In onze huidige maatschappij worden christenen veelal opgeroepen om verantwoording af te leggen van hun gedachtegoed. Christelijke wetenschap vereist kennis van Gods Woord, van de Belijdenisgeschriften en van tradities. Bovenal is een verlichting van Gods Geest nodig.

 

Discussie aangaan?

Soms is het de vraag of je de discussie aan moet gaan over geloof en wetenschap met andersdenkenden. Het is goed om hier kritisch in te staan. Het gesprek is niet altijd het beste middel. Belangrijk zijn vaak je handel en wandel als christen. (Wetenschappelijke) kennis hebben wij ten dele. Er is in onze maatschappij weinig ruimte voor het Bijbelse scheppingsverhaal. De neurowetenschap en de biowetenschap zijn doordrenkt van de evolutietheorie.

 

Je brein..

Oftewel je hersenen..

-bestaan uit 86 miljard neuronen (hersencellen)

-wegen 1,5 kilo

-verbruiken 20 tot 25 % energie van alle energie die we hebben

Ons brein kan ons voor de gek houden. De spreker haalt hierbij het voorbeeld aan van de experimenten van Daniel Simons. Deze liet een video zien van zes mensen die met een bal aan het overgooien zijn. Drie van hen dragen een wit shirt en de andere drie een zwart shirt. Hij liet de mensen in de zaal tellen hoe vaak de drie mensen in de witte shirts de bal naar elkaar overgooiden. Na een paar minuten komt er een man in gorillapak door het spel heen lopen. Na afloop van het filmpje hadden degenen, die gefocust waren op de bal en de mensen in witte shirts, de gorilla niet opgemerkt.

De laatste jaren is de kennis van ons brein gestegen door o.a. experimenten en scans.

 

Zijn wij ons brein?

Dick Swaab, een bekende neuro-wetenschapper en directeur van het Nederlands Hersen-instituut, schreef het boek ‘Wij zijn ons brein. Van baarmoeder tot alzheimer.’ De spreker bespreekt deze avond een aantal uitspraken van Dick Swaab uit het boek ‘Wij zijn ons brein’, daarna zal hij er als christelijke neuro-wetenschapper op in gaan.

 

Uitspraken van Swaab

-Wij zijn onze hersenen. Ziekte, afwijkingen en gedrag komen uit ons brein. Ook gevoelens van liefde en geluk worden enkel bepaald door stofjes in onze hersenen. Wij zijn niet meer dan ons brein. Swaab is een reductionist.

-De foetus voelt geen pijn bij een abortus. Enkele jaren terug werd het filmpje gemaakt van een foetus die terugschrikt voor een abortus-naald. ‘Silent cry’ (stille schreeuw). Uit onderzoek blijkt dat een foetus wel degelijk pijn voelt bij een abortus. In Amerika dient men daarom de foetus voor een abortus pijnstillers toe. Swaab vindt dit onzin, volgens hem voelt de foetus geen pijn. Zou je echter hetzelfde onderzoek doen bij een volwassene, met dezelfde uitkomst dan zou Swaab het er volkomen mee eens zijn dat de volwassene pijn voelt.

-Swaab heeft het niet op religie. Hij kan zich boos maken over de aanduiding christelijke kinderen. Alsook over islamitische en joodse kinderen. Volgens hem hebben kinderen geen geloof en wordt dit hen ingeprent door de ouders. Met name kinderen komen er slecht uit bij Swaab. Hij vindt dat het Christendom mensen van vrijheid beroofd en dat het Oude Testament aanzet tot moorden. Tevens vindt hij dat christenen kinderoffers brengen door hun kinderen niet in te laten enten.

-Volgens Swaab leiden veel religieuze personen aan een bepaalde vorm epilepsie. Swaab beweert ook dat de apostel Paulus op de weg naar Damascus een epileptische aanval kreeg.

-Onze maatschappij is doordrongen van de evolutietheorie. Dat komt ook in dit boek duidelijk naar voren.

-Swaab gelooft niet dat de mens een vrije wil heeft. Swaab is van mening dat de kans op het ontwikkelen van ADHD of een verslaving al bij de geboorte vast ligt. Hij citeert hier voor zelfs Maarten Luther die zegt ‘Hier sta ik, ik kan niet anders.’ Swaab gelooft dat je niet vrijwillig je hand omhoog kunt steken, maar dat dit bepaald wordt door je brein. Volgens hem kun je geen controle uitoefenen op je gedrag en heb je geen morele verantwoordelijkheid.Omdat je moeder rookte tijdens de zwangerschap heb jij ADHD en ben je nu in contact gekomen met justitie. Je hebt een antisociale persoonlijkheid omdat je ondervoedt bent tijdens de zwangerschap, daarom pleeg je nu een delict. Er is bij Swaab geen sprake van verantwoordelijkheid voor dit gedrag.

-Tegelijkertijd is Swaab wel lid van de vereniging voor een vrijwillig levenseind. Geen vrije wil, maar wel een vrijwillig levenseinde.

-Volgens Swaab is sporten ongezond. Hij baseert dit op het vaak eerder overlijden van topsporters dan niet-sporters. Hij kan dit echter niet hard maken. Bewegen en een milde vorm van sport is juist erg goed. Ouderen die meer bewegen hebben een gezonder levenseind en dementie slaat minder snel toe.

 

Kritiek van de wetenschap

De kritiek van andere wetenschappers op Swaab is dat hij overal over spreekt, niet alleen over zijn eigen vakgebied. De neuro-wetenschap. Hij spreekt tevens over de filosofie, de psychologie en over religie. Grensoverschrijdend gedrag in de wetenschap wordt het ook wel genoemd door een andere wetenschap. Veel wetenschappers ergeren zich hier aan.

 

Kanttekeningen van de spreker

Dick Swaab beweert dat het Oude Testament aanzet tot moorden. Hij spreekt echter niet over gewelddadige films en spellen die dit ook zeker dan zouden moeten doen. Dat de apostel Paulus een epileptische aanval zou hebben gehad is absoluut niet te baseren op de informatie die hierover in de Bijbel staat. Als je huisarts op basis van zulke informatie een indicatie zou doen, zou je hier niet blij van worden. Er is bewezen dat bepaalde delen van de hersenen van de foetus actief worden bij een abortus, welke wijzen op pijn. Wanneer deze delen bij een volwassene actief zouden worden zou Swaab ook onderkennen dat de persoon pijn ervaart. Hij vindt abortus echter geen moord en baseert hier zijn uitspraken op. Wij zijn niet ons brein. Wij zijn geschapen naar Gods beeld in ware kennis, gerechtigheid en heiligheid. Alhoewel daar niet veel meer van over is gebleven na de zondeval. Toch hebben wij een onsterfelijke ziel. Bij ons sterven gaat onze ziel naar zijn/haar eeuwige bestemming.

 

Christelijke wetenschap

Christelijke wetenschap is een Bijbelse wetenschap. Onze genen bepalen voor een belangrijk deel wie we zijn (DNA).

Mijn gebeente was voor U niet verholen, als ik in het verborgene gemaakt ben, en als een borduursel gewrocht ben, in de nederste delen der aarde. Uw ogen hebben mijn ongevormden klomp gezien; en al deze dingen waren in Uw boek geschreven, de dagen als zij geformeerd zouden worden, toen nog geen van die was. (Psalm 139:15 en 16)

Doormiddel van DNA kun je onderzoeken of bepaalde mensen/bevolkingsgroepen aan elkaar verwant zijn. En heeft uit één bloede het ganse geslacht der mensen gemaakt. (Hand. 17:26) Uit onderzoek blijkt dat wij allen afstammen van één vrouw. Met de berekening van de juiste afbraak-snelheid zou zij 6000 jaar geleden ongeveer geleefd hebben.In 2000 is ook onderzocht of wij allen afstammen van één man. Dat blijkt ook het geval te zijn. Met de berekening van de juiste afbraak-snelheid zou deze man 4000 jaar geleden geleefd hebben. De conclusie van de wetenschap is dat de Bijbel niet klopt. Adam en Eva leefden volgens hen niet tegelijk. ‘Adam and Eve never met’.De christelijke wetenschap kan dit echter verantwoorden. De vrouwelijke lijn loopt door tot Eva, de mannelijke lijn niet tot Adam maar tot Noach. Voor Swaab e.a. is dit leven een doelloos leven, met veel onzekerheden. Ze proberen zekerheid te verkrijgen door scans en bloedtesten, door hypotheken en beleggingen. Maar het Christendom heeft antwoorden op knagende onzekerheid.

We moeten geen blijvende stad zoeken, maar de Toekomende. We moeten dienstbaar en vruchtbaar zijn op de plaats die God je geeft. We moeten integer zijn, maar we hebben ook een boodschap voor anderen. Geen vrijblijvende boodschap:

 

- Indien iemand de Heere Jezus Christus niet liefheeft, die zij een vervloeking, Maranatha! -

Psalm 139: 1-24



1 Een psalm van David, voor den opperzangmeester. HEERE! Gij doorgrondt en kent mij.

2 Gij weet mijn zitten en mijn opstaan; Gij verstaat van verre mijn gedachten.

3 Gij omringt mijn gaan en mijn liggen; en Gij zijt al mijn wegen gewend.

4 Als er nog geen woord op mijn tong is, zie, HEERE! Gij weet het alles.

5 Gij bezet mij van achteren en van voren, en Gij zet Uw hand op mij.

6 De kennis is mij te wonderbaar, zij is hoog, ik kan er niet bij.

7 Waar zou ik heengaan voor Uw Geest en waar zou ik heenvlieden voor Uw aangezicht?

8 Zo ik opvoer ten hemel, Gij zijt daar; of bedde ik mij in de hel, zie, Gij zijt daar.

9 Nam ik vleugelen des dageraads, woonde ik aan het uiterste der zee;

10 Ook dáár zou Uw hand mij geleiden, en Uw rechterhand zou mij houden.

11 Indien ik zeide: De duisternis zal mij immers bedekken; dan is de nacht een licht om mij.

12 Ook verduistert de duisternis voor U niet; maar de nacht licht als de dag; de duisternis is als het licht.

13 Want Gij bezit mijn nieren; Gij hebt mij in mijner moeders buik bedekt.

14 Ik loof U, omdat ik op een heel vreselijke wijze wonderbaarlijk gemaakt ben; wonderlijk zijn Uw werken, ook weet het mijn ziel zeer wel.

15 Mijn gebeente was voor U niet verholen, als ik in het verborgene gemaakt ben, en als een borduursel gewrocht ben, in de nederste delen der aarde.

16 Uw ogen hebben mijn ongevormden klomp gezien; en al deze dingen waren in Uw boek geschreven, de dagen als zij geformeerd zouden worden, toen nog geen van die was.

17 Daarom, hoe kostelijk zijn mij, o God, Uw gedachten! hoe machtig veel zijn haar sommen!

18 Zoude ik ze tellen? Harer is meer, dan des zands; word ik wakker, zo ben ik nog bij U.

19 O God! dat Gij den goddeloze ombracht! en gij, mannen des bloeds, wijkt van mij!

20 Die van U schandelijk spreken, en Uw vijanden ijdellijk verheffen.

21 Zou ik niet haten, HEERE! die U haten? en verdriet hebben in degenen, die tegen U opstaan?

22 Ik haat hen met volkomen haat, tot vijanden zijn zij mij.

23 Doorgrond mij, o God! en ken mijn hart; beproef mij, en ken mijn gedachten.

24 En zie, of bij mij een schadelijke weg zij; en leid mij op den eeuwigen weg. .